Jerzy Skarżyński

rysownik



(ur. 16 grudnia 1924 w Krakowie) Ilustrator, malarz, wykładowca krakowskiej ASP, scenograf filmowy i teatralny. Studiował w Szkole Przemysłu Artystycznego w Krakowie (w czasie okupacji). Jako scenograf współpracowal z największymi rezyserami - Romanem Polańskim, Andrzejem Wajdą, Wojciechem J. Hasem (Rękopis znaleziony w Saragossie, Lalka, Sanatorium pod klepsydrą). Tworzył ilustracje książkowe, m.in. do Obłoku Magellana Stanisława Lema, Trzech muszkieterów Aleksandra Dumasa, Pikniku na skraju drogi A. B. Strugackich, Ubika Philipa K. Dicka i innych.

Na początku lat 70 wziął udział w graficznej adaptacji serialu telewizyjnego "Janosik". Jednakże jego projekt był całkiem odmienny od podobnych serii - "Kapitana Klossa" czy "Podziemnego frontu". Rysunek był niezwykle dynamiczny, kadry miały nieregularny kształt, ciekawy kolor - warstwa graficzna nawiązywała zarówno do komiksów z lat czterdziestych, jak i do ludowej grafiki w stylu zakopiańskim. Był to najbardziej artystyczny komiks okresu PRL-u. Seria nie zyskała aprobaty przyzwyczajonych do znacznie prostszej oprawy graficznej czytelników, za to duże uznanie przyniosła autorowi za granicą. Komiks odniósł sukces na festiwalu w włoskim Lucce, co zaowocowało zagranicznymi zamówieniami. Skarzyński narysował m.in. cykl nowel opartych na pamiętnikach Jana Potockiego (jedną z nich - Historia kapitana Torlewy - zamieścił magazyn "Fan"). Był tez autorem ilustracji (w formie plansz komiksowych) do książki Julio Cortazara Fantomas przeciw wielonarodowym wampirom (Wydawnictwo Literackie 1979).

Ilustracje Skarżyńskiego zamieściła "Fantastyka", jemu też poświęcona była jedna z galerii, prezentując próbkę licznych, nie wydanych w Polsce komiksów.

Mimo niedużego dorobku znaczenie twórczości Skarżyńskiego dla polskiego komiksu było znaczne. "Janosik" pokazał jednoznacznie, że rysunek komiksowy nie musi być prosty i banalny, że może być wykonany na najwyższym poziomie. Był ewidentym przykładem z naszego podwórka, że komiks może być sztuką. Samo zainteresowanie komiksem szanowanego profesora ASP nobilitowało gatunek, mocno deprecjonowany przez ówczesną kulturę.

W 2002 roku wydawnictwo Post wznowio serię o Janosiku. Czy znajdzie się wydawca także na pozostałe - w ogóle nie znane w Polsce komiksy autora?

Jerzy Skarżyński zmarł 7 stycznia 2004

(fotografia: Ewa Skrzyszowska)



SKRÓCONA KOMIKSOGRAFIA:


Komiksy pełnometrażowe:

seria Janosik (scen. Tadeusz Kwiatkowski):

1. Pierwsze kroki
wyd.I - RSW Prasa-Książka-Ruch 1974
wyd.II - Post 2001
wyd.III - Post 2002 (zbiorcze - tomy I-III)

2. Zbónickie prawa
wyd.I - RSW Prasa-Książka-Ruch 1974
wyd.II - Post 2002 (zbiorcze - tomy I-III)

3. W obcej skórze
wyd.I - RSW Prasa-Książka-Ruch 1974
wyd.II - Post 2002 (zbiorcze - tomy I-III)

4. Pobór
wyd.I - RSW Prasa-Książka-Ruch 1974
wyd.II - Post 2002 (zbiorcze - tomy IV-VI)

5. Porwanie
wyd.I - RSW Prasa-Książka-Ruch 1974
wyd.II - Post 2002 (zbiorcze - tomy IV-VI)

6. Pobili się dwaj górale
wyd.I - RSW Prasa-Książka-Ruch 1974
wyd.II - Post 2002 (zbiorcze - tomy IV-VI)




Komiksy krótkometrażowe:

Historia kapitana Torlewy
"Fan" nr 2/90

ILUSTRACJE KSIĄŻEK:

Fantomas przeciw wielonarodowym wampirom - Julio Cortazar - Wydawnictwo Literackie 1979.

ZOBACZ TAKŻE:

Tadeusz Kwiatkowski
Janosik


Bibliografia:
Bartosz Kurc - Profesor Janosik